اعمال ماه صفر و اربعین
عاشورا فقط یک روز در تقویم نیست؛ زخمیست که قرنهاست تازه مانده. روزی که امام حسین علیهالسلام برای زنده نگه داشتن حقیقت، از همهچیزش گذشت… از جان، از فرزند، از آب…
و ما هر سال برمیگردیم به این روز، شاید کمی شبیهتر شویم به آنچه باید باشیم.
🖤 اعمال شب عاشورا
🌙 ۱. احیای شب عاشورا؛ شبی برای بیدار شدن، نه فقط بیدار ماندن
شب عاشورا، شبی است که امام حسین (ع) آن را با نماز و دعا و نجوا گذراند. از سر عشق.
میگویند آن شب، صدای زمزمه دعا از خیمهها بلند بود… پیوسته و زنده.
در روایتی از رسول خدا(ص) آمده است که «هر کس شب عاشورا را بیدار بماند (و به عبادت بپردازد)، گویا عبادت فرشتگان را انجام داده است...».
📖 منبع: اقبال الاعمال
🤲 ۲. نماز و دعا؛ وقتی کلمات، پناه میشوند
در این شب، هر رکعت نماز، شبیه چنگ زدن به نوریست در دل تاریکی.
دعاها فقط خواستن نیستند… گاهی اعترافاند، گاهی گریهای بیصدا.
چهار رکعت نماز در آخر شب که در هر رکعت پس از سوره حمد، هر کدام از آیة الکرسی و سوره های توحید و فلق، و ناس را 10 مرتبه بخواند، و پس از سلام صد مرتبه سوره توحید را قرائت کند.
و دیگر چهار رکعت نماز، در هر رکعت سوره حمد و پنجاه مرتبه سوره توحید و این نماز برابر است با نماز امیرالمؤمنین علیه السّلام که فضیلت بسیار دارد، و فرموده:پس از نماز، بسیار ذکر خدا کند، و صلوات بسیار بر رسول خدا صلی اللّه علیه و آله فرستد و هرچه می تواند بر دشمنان ایشان لعن کند.
صد رکعت نماز بجا می آوری، هر دو رکعت با یک سلام، که در هر رکعت یک مرتبه «حمد» و سه بار سوره «توحید» را می خوانی و پس از پایان این نمازها، هفتاد بار می گویی:
«سُبْحانَ اللّهِ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ وَ لا إلهَ إلاَّ اللّهُ وَ اللّهُ اَکْبَرُ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إلاَّ بِاللّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ».
رسول خدا(ص) فرمودند:کسی که این نماز را بخواند وقتی که بمیرد، خداوند قبرش را معطّر و خوشبو می کند و هر روز تا هنگام دمیدن صور نوری وارد قبرش می شود.
📖 منبع: مفاتیح الجنان
📖 ۳. تلاوت قرآن؛ بازگشت به حقیقت
قرآن خواندن در این شب، فقط تلاوت نیست… انگار داری برمیگردی به ریشه.
به همان چیزی که حسین (ع) برایش ایستاد.
📖 منبع: اقبال الاعمال
🕊 ۴. زیارت امام حسین (ع)؛ حتی از دور
مهم نیست کجایی… فاصله، بهانه است.
دل اگر راه بیفتد، کربلا دور نیست.
📖 منبع: کامل الزیارات
🌧 ۵. استغفار؛ پاک شدن زیر باران اشک
شب عاشورا، فرصت برگشتن است.
نه با حرف، با حال… با شکستن.
📖 منبع: بحارالانوار
🔥 اعمال روز عاشورا
۱. گریه بر امام حسین (ع)؛ اشکی که بیدلیل نیست
گریه برای حسین (ع)، فقط غم نیست… یک نوع فهم است.
اشکی که از معرفت بیاید، آدم را عوض میکند.
📖 منبع: کامل الزیارات
📜 ۲. خواندن سوره توحید، زیارت عاشورا معروفه و غیر معروفه و زیارت علقمه
زیارت عاشورا، فقط متن نیست… موضع است.
یعنی بگویی هنوز هم طرف حق ایستادهای، حتی اگر قرنها گذشته باشد.
خواندن هزار مرتبه سوره «توحید» در این روز فضیلت فراوانی دارد. امام صادق(ع) فرموده است:"هر کس در روز عاشورا هزار مرتبه سوره «توحید» را بخواند، خداوند رحمان به وی نظر (رحمت) افکند و هر کس را که خداوند رحمان (با دیده رحمت) نظر کند، وی را مجازات نخواهد کرد.
📖 منبع: مصباح المتهجد
🖤 ۳. ترک دلبستگیهای دنیوی؛ مکث در شلوغی زندگی
این روز، روز معامله و دویدن نیست.
دنیا را میشود یک روز کنار گذاشت… برای فهمیدن چیزی بزرگتر.
شایسته است شیعیان در این روز دست از کسب و کار بکشند و نیازهای خانه را در این روز تهیه و ذخیره نکنند و به عزاداری و نوحه سرایی بپردازند و همچون کسانی که عزیزترین افراد خویش را از دست داده اند، غم زده و اندوهگین باشند.
امام رضا(ع) فرموده اند:هر کس در روز عاشورا، دست از تلاش برای دنیا بردارد، خداوند حاجت های دنیوی و اخروی او را برآورده می سازد و هر کس که روز عاشورا، روز اندوه و غم و گریه اش باشد، خداوند روز قیامت را روز سرور و شادی او قرار دهد و در بهشت با دیدار ما، چشمش روشن می شود و هر کس که روز عاشورا را برای خود روز برکت بداند و در آن روز برای منزل خویش اموالی را ذخیره سازد، آن اموال برای او برکتی نخواهد داشت.
البته کسانی که با مسائل بسیار ضروری مردم سر و کار دارند مانند پزشکان کشیک و امثال آنها از این امر مستثنا هستند.
همچنین در این روز از لعن و بیزاری جستن از قاتلان آن حضرت غافل نشوند و بر این امر تأکید کنند.
📖 منبع: وسائل الشیعه
💧 ۴. سیر نخوردن و نیاشامیدن تا عصر؛ همدردی با عطش کربلا
این تشنگی کوتاه، یادآور تشنگیای است که پایان نداشت…
یادآور لبهای خشکیدهای که آب ندید.
البته اینو به یاد داشته باشید که روزه گرفتن در این روز در فقه شیعه مشکل شدید داره و مکروه اعلام شده.
امام صادق (علیهالسّلام) در روایتی میفرماید:
«ان آل امیة علیهم لعنة الله ومن اعانهم علی قتل الحسین من اهل الشام، نذروا نذرا ان قتل الحسین (علیهالسّلام) وسلم من خرج الی الحسین (علیهالسّلام) وصارت الخلافة فی آل ابی سفیان، ان یتخذوا ذلک الیوم عیدا لهم، وان یصوموا فیه شکرا؛ [۱] بنیامیه (لعنةاللَّهعلیهم) و آن افرادی از اهل شام که آنان را در کشتن حسین اعانت نمودند نذر کردند اگر حسین کشته شود... و مقام خلافت نصیب آل ابوسفیان شود روز عاشورا را برای خود عید قرار دهند و آن روز را برای شکرگزاری روزه بگیرند.»
📖 منبع: لهوف
📢 ۵. ذکر مصیبت؛ زنده نگه داشتن حقیقت
وقتی از کربلا گفته میشود، فقط روایت تاریخ نیست…
حقیقتیست که نباید فراموش شود.
📖 منبع: نفس المهموم
⚔️ ۶. برائت از ظالمان؛ انتخاب سمت درست تاریخ
در زیارت عاشورا، لعن فقط یک کلمه نیست…
اعلام این است که ظلم، هیچوقت عادی نمیشود.
هزار مرتبه بر قاتلان آن حضرت لعنت کند و بگوید:اَللّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ الْحُسَینِ(علیه السلام)
📖 منبع: مصباح المتهجد
🍲 ۷. اطعام و کمک به دیگران؛ ادامه راه مهربانی
در روزی که همهچیز رنگ غم دارد،
یک لقمه غذا دادن… میشود امتداد همان نوری که خاموش نشد.
مرحوم «ابن قولویه»(رحمه الله) در روایتی می گوید:کسی که در روز عاشورا کنار قبر امام حسین(ع) باشد و زائران را (کمک کند و) آب دهد، مانند کسی است که لشکر آن حضرت را سیراب کرده باشد و گویا با آن حضرت در کربلا حاضر بوده است.
📖 منبع: بحارالانوار